علائم جسمي و رواني استرس

اين علائم ناشي از فعاليت و پرکاري نظام عصبي خودمختار يا سيستم سمپاتيک مي باشد که عبارتند از: مشکلات گوارشي ( مانند: تهوع، استفراغ، اسهال، زخم معده و روده ) ، ناراحتي قلبي ( مانند: درد قفسه ي سينه، افزايش يا کاهش ضربان قلب ) ، مشکلات پوستي ( مانند: کهير و جوش هاي پوستي ) ، سردردها، کم کاري يا پرکاري غدد داخلي از جمله تيروئيد و...
ناتواني در توجه و تمرکز، ضعف حافظه، اختلال در يادگيري، ناتواني در خواب رفتن يا بيداري هاي مکرر شبانه، ديدن کابوس، تحريک پذيري و بي قراري، رفتارهاي بازگشتي ( مانند: جويدن ناخن، مکيدن شست و ... ) ، اجتناب از جمع، افسردگي، اضطراب و ... از نشانه هاي روان شناختي استرس مي باشند.
تجربه ي اين علائم و نشانه ها براي فرد ناخوشايند بوده و به استرس بيشتري منجر مي شود. چنين وضعيتي به يک دايره ي معيوب مي انجامد که در نهايت به درهم شکستن تعادل جسماني و رواني فرد منتهي مي گردد.
پژوهش هاي اخير نشان داده است که 65 تا 90 درصد بيماري ها با استرس مرتبط هستند، يعني به علت استرس به وجود مي آيند. به اين دسته از بيماري ها، « اختلالات روان تني » مي گويند. البته استرس مي تواند برخي از بيماري ها را تشديد کند. عمده ترين بيماري هايي که به دليل
استرس به وجود مي آيند، عبارتند از:
حمله ي قلبي، فشارخون بالا، سرطان، ديابت، چاقي، اختلالات خوردن، سوء مصرف مواد، زخم معده، سندرم روده ي تحريک پذير، ضعف حافظه، اختلالات خواب، مشکلات هورموني، سکته ي مغزي، نازايي، اختلالات دستگاه ايمني بدن ( مانند: لوپوس و ... ) .
اضطراب و افسردگي نيز محصول استرس مزمن مي باشند و اگر نسبت به آن ها بي توجهي شود و درمان نشوند ممکن است وخيم تر شوند. براي مثال: افسردگي درمان نشده مي تواند در 15% موارد به خودکشي بينجامد.
اضطراب نيز ممکن است به شکل هاي مختلفي ديده شود، از جمله اضطراب عمومي و حمله ي پانيک. به علاوه اضطراب درمان نشده مي تواند فرد را در انجام وظايف روزمره اش دچار مشکل کند.
علاوه بر موارد بالا، چگونگي واکنش افراد به استرس در ابتلاي آن ها به بيماري ها تعيين کننده است. هر فردي سبک مقابله اي خاص خود را دارد.
به همين دليل واکنش هاي هر فردي با ديگري متفاوت است. به عنوان مثال برخي افراد در نتيجه ي استرس به پرخوري، مصرف تنقلات و غذاهاي ناسالم، مصرف الکل، سيگار و مواد مخدر روي مي آورند. اين نوع رفتارهاي ناسالم در مقابله با استرس، عامل مهمي براي ابتلاي فرد به بيماري هاي قلبي- عروقي خواهد بود. بنابراين آموختن راه هاي مقابله با استرس ها به شما اين توانايي را مي دهد که با آن ها بهتر مواجه شويد.
منبع مقاله:
قهاري، شهربانو؛ (1391)، زندگي بدون استرس ( راهنمايي براي مقابله با استرس )، تهران: نشر قطره، چاپ چهارم.